{"id":77501,"date":"2023-07-19T14:31:00","date_gmt":"2023-07-19T12:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nooco.com\/?p=77501"},"modified":"2026-10-27T16:51:05","modified_gmt":"2026-10-27T15:51:05","slug":"waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/","title":{"rendered":"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten<\/h1>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:230px\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Partnerschaft mit<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo-ELAN-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-77502\" style=\"width:92px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"992\" height=\"372\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77529\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7.png 992w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-533x200.png 533w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-300x113.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-768x288.png 768w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-819x307.png 819w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-80x30.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-720x270.png 720w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-260x98.png 260w\" sizes=\"auto, (max-width: 992px) 100vw, 992px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"987\" height=\"60\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77530\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8.png 987w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-300x18.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-80x5.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-260x16.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-757x46.png 757w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-806x49.png 806w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-707x43.png 707w\" sizes=\"auto, (max-width: 987px) 100vw, 987px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#16d3ca\" class=\"has-inline-color\">Ein beeindruckender Wirkungsgrad \u2026<\/mark><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der gr\u00f6\u00dfte Vorteil der W\u00e4rmepumpe ist ihre Effizienz. Durch die Verdichtung und Entspannung des K\u00e4ltemittels zwischen der warmen Seite (dem Wohnraum mit 21 \u00b0C) und der kalten Seite (der Au\u00dfenluft zwischen \u221210 \u00b0C und 15 \u00b0C) l\u00e4sst sich kostenlose Umweltw\u00e4rme aus der Luft oder dem Erdreich nutzen. F\u00fcr den Kreislauf des K\u00e4ltemittels wird dabei nur wenig Energie ben\u00f6tigt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im optimalen Betrieb, also bei einer Vorlauftemperatur von 35 \u00b0C f\u00fcr eine Luft-Wasser-W\u00e4rmepumpe, kann die Jahresarbeitszahl (SCOP) bei den leistungsst\u00e4rksten Modellen \u00fcber 5 liegen. Das bedeutet: Die W\u00e4rmepumpe liefert 5 kWh W\u00e4rme und verbraucht daf\u00fcr 1 kWh Strom. Dieselbe W\u00e4rmemenge aus elektrischen Heizk\u00f6rpern w\u00fcrde 5 kWh Strom verbrauchen, da der Wirkungsgrad einer Widerstandsheizung bei 1 liegt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die W\u00e4rmepumpe senkt also deutlich den Endenergieverbrauch f\u00fcr die Heizung, sowohl beim Ersatz elektrischer Heizk\u00f6rper als auch beim Ersatz eines Holz-, Gas- oder \u00d6lkessels mit einem Wirkungsgrad zwischen 0,8 und 1.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:22px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#16d3ca\" class=\"has-inline-color\">\u2026 aber ein schwankender Wirkungsgrad<\/mark><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die W\u00e4rmepumpe ist dennoch ein paradoxes Ger\u00e4t: Ihre Effizienz sinkt, je gr\u00f6\u00dfer der Temperaturunterschied zwischen warmer und kalter Seite ist. Anders gesagt: Je k\u00e4lter es drau\u00dfen ist, desto weniger leistungsf\u00e4hig ist die W\u00e4rmepumpe, und zwar genau dann, wenn man sie am meisten braucht. Ab einer bestimmten Temperatur ist es sogar sinnvoller, eine Zusatzheizung einzusetzen, um die W\u00e4rmepumpe zu entlasten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aus diesem Grund verpflichten die Normen die Hersteller auch, SCOP-Werte f\u00fcr drei Klimazonen anzugeben:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>warm: Athen<\/li>\n\n\n\n<li>gem\u00e4\u00dfigt: Stra\u00dfburg<\/li>\n\n\n\n<li>kalt: Helsinki<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fcr dieselbe W\u00e4rmepumpe am Markt kann der SCOP je nach Zone bei 6,20, 5,07 oder 4 liegen. Je k\u00e4lter die Klimazone, desto weniger lohnt sich die W\u00e4rmepumpe also, um Energie zu sparen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"462\" height=\"136\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77531\" style=\"width:528px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-9.png 462w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-9-80x24.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-9-300x88.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-9-260x77.png 260w\" sizes=\"auto, (max-width: 462px) 100vw, 462px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:38px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#16d3ca\" class=\"has-inline-color\">Und Eigenschaften, die sich als kontraproduktiv erweisen<\/mark><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein weiterer Vorteil der W\u00e4rmepumpe ist, dass sie umkehrbar sein kann: Ist es drau\u00dfen w\u00e4rmer als drinnen, l\u00e4sst sich der Kreislauf umkehren, um der Raumluft W\u00e4rme zu entziehen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wer jedoch im Sommer ein aktives Ger\u00e4t einf\u00fchrt, um Haushalten Komfort zu bieten, die bisher ohne K\u00fchlung auskamen, erzeugt zus\u00e4tzlichen Stromverbrauch, insbesondere bei Hitzewellen, wenn das Netz besonders angespannt ist. Aus diesem Grund werden umkehrbare W\u00e4rmepumpen in Frankreich seit 2018 nicht mehr gef\u00f6rdert.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"63\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-1024x63.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77532\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-1024x63.png 1024w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-300x18.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-765x47.png 765w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-80x5.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-260x16.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-813x50.png 813w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10-716x44.png 716w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-10.png 1090w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die W\u00e4rmepumpe wird oft als Wunderger\u00e4t der Energiewende bezeichnet und profitiert in Frankreich von erheblichen steuerlichen Anreizen, solange sie im Sommer nicht auch zum K\u00fchlen genutzt werden kann.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der Begriff \u201eCO\u2082-armes Ger\u00e4t\u201d kann in die Irre f\u00fchren. Eine W\u00e4rmepumpe ist ein schweres, immer komplexeres Ger\u00e4t, dessen Herstellung, Instandhaltung und Wartung eine nicht zu vernachl\u00e4ssigende Umweltwirkung haben, und sie arbeitet mit K\u00e4ltemittel. Entscheidend ist daher der Vergleichsma\u00dfstab.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vergleicht man zum Beispiel den Einbau einer Luft-Wasser-W\u00e4rmepumpe und eines Heizkessels \u00fcber 50 Jahre, ohne den Energieverbrauch zu ber\u00fccksichtigen, ergibt sich folgende Grafik:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"756\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77533\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11.png 756w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-80x66.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-300x246.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-488x400-1.png 488w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-244x200-1.png 244w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-195x160.png 195w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-719x589.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-671x549.png 671w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-11-293x240-1.png 293w\" sizes=\"auto, (max-width: 756px) 100vw, 756px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein Vergleich, der nur die Umweltwirkung des Ger\u00e4ts betrachtet und den Energieverbrauch nicht modelliert, sagt nichts dar\u00fcber aus, ob ein W\u00e4rmepumpensystem sinnvoll ist oder nicht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tats\u00e4chlich ist eine vollst\u00e4ndige \u00d6kobilanz (LCA) notwendig. Sie zeigt, ob die erzielten Energieeinsparungen den hohen anf\u00e4nglichen CO\u2082-Fu\u00dfabdruck der W\u00e4rmepumpe gegen\u00fcber dem Bestand tats\u00e4chlich ausgleichen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"916\" height=\"61\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77534\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12.png 916w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12-300x20.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12-80x5.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12-260x17.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12-766x51.png 766w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12-811x54.png 811w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-12-706x47.png 706w\" sizes=\"auto, (max-width: 916px) 100vw, 916px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wie ein K\u00fchlschrank verdichtet und entspannt eine W\u00e4rmepumpe in aufeinanderfolgenden Zyklen ein Arbeitsmittel. Dabei handelt es sich in der Regel um ein sogenanntes K\u00e4ltemittel, das dank der Eigenschaften seiner chemischen Bindungen viel W\u00e4rme aufnehmen kann (auch Kohlendioxid, CO\u2082, und Wasserdampf, H\u2082O, k\u00f6nnen als K\u00e4ltemittel dienen).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die f\u00fcr diesen Zweck \u201eleistungsf\u00e4higsten\u201d K\u00e4ltemittel sind Industriegase, sogenannte halogenierte Kohlenwasserstoffe: HFKW, H-FCKW usw., sowie die bekannten FCKW, die durch ihr Chloratom die Ozonschicht zerst\u00f6ren und seit dem Montrealer Protokoll von 1987 schrittweise verboten wurden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je leistungsf\u00e4higer ein K\u00e4ltemittel ist, desto h\u00f6her ist sein Treibhauspotenzial, und das in erheblichem Ma\u00dfe. Die franz\u00f6sische Datenbank INIES stellt die Emissionsfaktoren in CO\u2082-\u00c4quivalent f\u00fcr die g\u00e4ngigsten K\u00e4ltemittel bereit:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"693\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-1024x693.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77535\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-1024x693.png 1024w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-300x203.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-767x519.png 767w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-1536x1040.png 1536w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-295x200-1.png 295w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-591x400-1.png 591w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-1004x679.png 1004w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-80x54.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-236x160.png 236w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-819x554.png 819w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-720x487.png 720w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-1329x899.png 1329w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-354x240-1.png 354w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13-812x550.png 812w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-13.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein einziges Kilogramm des K\u00e4ltemittels R410A, das in die Atmosph\u00e4re entweicht, entspricht also rund 2 Tonnen CO\u2082!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Da diese K\u00e4ltemittel in einem geschlossenen Kreislauf in der W\u00e4rmepumpe zirkulieren, sollten sie eigentlich nicht in die Luft gelangen. Die Dichtheit ist jedoch nie perfekt, und in der Praxis wird die gesamte Umweltwirkung des K\u00e4ltemittels zum Zeitpunkt seines Austritts angerechnet. Die beim Bef\u00fcllen und Entleeren bewegte K\u00e4ltemittelmenge wird daher bei diesen Vorg\u00e4ngen nicht ber\u00fccksichtigt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fcr die Absch\u00e4tzung der Umweltwirkung des K\u00e4ltemittels einer W\u00e4rmepumpe gelten folgende spezifische Regeln (5):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>2 % Leckage bei der Herstellung (Modul A3 des Datensatzes),<\/li>\n\n\n\n<li>2 % Leckage pro Jahr w\u00e4hrend der Nutzungsdauer, mit einer Nachf\u00fcllschwelle bei 90 % der urspr\u00fcnglichen F\u00fcllmenge (Module B1\/B2),<\/li>\n\n\n\n<li>10 % Leckage am Ende des Lebenszyklus (Modul C4).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Betrachtet man die Werte des CO\u2082-Indikators \u00fcber die Lebensdauer unserer W\u00e4rmepumpe von 17 Jahren, ohne den Energieverbrauch, ergibt sich folgende Verteilung:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"961\" height=\"602\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77536\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14.png 961w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-300x188.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-768x481.png 768w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-319x200-1.png 319w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-638x400-1.png 638w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-80x50.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-255x160.png 255w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-720x451.png 720w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-819x513.png 819w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-877x549.png 877w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-14-383x240.png 383w\" sizes=\"auto, (max-width: 961px) 100vw, 961px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Auff\u00e4llig ist zun\u00e4chst das \u00dcbergewicht der Phase Instandhaltung und Wartung (Nutzung), also der Module B1 und B2, mit 8.908,85 kg CO\u2082-\u00c4q. (3.130,73 + 5.778,12) bei einer Gesamtwirkung von 14.818,74 kg CO\u2082-\u00c4q.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diese Module stehen f\u00fcr die direkten und indirekten Wirkungen des K\u00e4ltemittels in der Nutzungsphase, also f\u00fcr die Leckagen. Selbst ohne Herstellung und Entsorgung des K\u00e4ltemittels macht es \u00fcber die Lebensdauer der W\u00e4rmepumpe 60 % ihres CO\u2082-Fu\u00dfabdrucks aus*, bezogen auf den Standard-Umweltdatensatz (DED).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*Genau genommen fehlen in dieser Berechnung die Leckagen beim Erstbef\u00fcllen und bei der Entleerung am Ende des Lebenszyklus, da diese Daten schwer zu ermitteln sind. Wendet man die Regeln von 2 % bzw. 10 % auf die gesamte bef\u00fcllte und entleerte K\u00e4ltemittelmenge an und geht von einer vollst\u00e4ndigen Bef\u00fcllung am Lebensende aus, l\u00e4ge der Anteil bei etwa 66 %.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bei einer dynamischen Berechnung nach der franz\u00f6sischen Umweltverordnung RE2020 f\u00e4llt dieses Ergebnis noch deutlicher aus, da dort spezielle Gewichtungsfaktoren f\u00fcr K\u00e4ltemittel gelten. Die folgende Grafik zeigt die Entwicklung dieser Faktoren:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"887\" height=\"532\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77537\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15.png 887w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-300x180.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-767x460.png 767w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-333x200-1.png 333w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-666x399.png 666w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-80x48.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-260x156.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-719x431.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-819x491.png 819w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-15-400x240.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 887px) 100vw, 887px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In unserem Beispiel arbeitet die W\u00e4rmepumpe mit R410A, dem K\u00e4ltemittel mit der gr\u00f6\u00dften Wirkung: 2.130 kg CO\u2082-\u00c4q. pro kg. R32 dagegen verursacht 700 kg CO\u2082-\u00c4q. pro kg, also dreimal weniger. <strong>Allein durch die Wahl des K\u00e4ltemittels l\u00e4sst sich die Umweltwirkung einer W\u00e4rmepumpe also erheblich senken.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nimmt man zum Beispiel die W\u00e4rmepumpe Alfea Extensa A.I.5 der Gruppe Atlantic (6) mit gleicher Leistung, aber mit dem K\u00e4ltemittel R32, verteilen sich die Wirkungen \u00fcber die Lebensdauer des Ger\u00e4ts wie folgt:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"260\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77538\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16.png 800w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16-300x98.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16-766x249.png 766w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16-615x200.png 615w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16-80x26.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16-260x84.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-16-720x234.png 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die Module B1 und B2 machen hier 808,91 kg CO\u2082-\u00c4q. aus, bei einer Gesamtwirkung des Ger\u00e4ts (ohne Energie) von 2.007,79 kg CO\u2082-\u00c4q. Das entspricht 40 % der Wirkung und ist elfmal weniger als beim DED.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vorsicht: Diese Gr\u00f6\u00dfenordnungen relativieren sich, sobald man den Verbrauch der W\u00e4rmepumpe einbezieht. Der Verbrauch l\u00e4sst sich nur auf Ebene des gesamten Systems betrachten, nicht auf Ebene eines einzelnen Ger\u00e4ts. Dasselbe Ger\u00e4t kann zum Beispiel als Hauptw\u00e4rmeerzeuger oder als Reserve eingesetzt werden und entsprechend einen fast vernachl\u00e4ssigbaren oder einen sehr hohen Verbrauch haben. Aussagekr\u00e4ftig ist erst die Summe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"945\" height=\"56\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77539\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17.png 945w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17-300x18.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17-759x45.png 759w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17-260x15.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17-80x5.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17-810x48.png 810w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-17-709x42.png 709w\" sizes=\"auto, (max-width: 945px) 100vw, 945px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wie bereits erw\u00e4hnt: Auch wenn die W\u00e4rmepumpe als Ger\u00e4t einen hohen CO\u2082-Fu\u00dfabdruck hat, reicht diese Information allein nicht aus, um sie aus Umweltsicht abzuwerten. F\u00fcr einen Vergleich mit anderen Systemen muss die Wirkung der verbrauchten Energie ber\u00fccksichtigt werden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fcr unsere Analyse haben wir den h\u00e4ufigsten Fall gew\u00e4hlt, der in Frankreich auch steuerlich gef\u00f6rdert wird: den Ersatz eines alten Gaskessels durch ein neues W\u00e4rmepumpensystem. Um die W\u00e4rmepumpe optimal zu nutzen, gehen wir von einem vollst\u00e4ndigen Austausch der Heizk\u00f6rper aus, damit sie mit niedriger Vorlauftemperatur arbeiten kann, wo ihr Wirkungsgrad am h\u00f6chsten ist.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wir haben also ein Gesamtsystem [W\u00e4rmepumpe + Leitungen + Heizk\u00f6rper + Stromverbrauch] mit einem einfachen Kesseltausch [Gaskessel + Gasverbrauch] verglichen (die vorhandenen Heizk\u00f6rper gelten als weiterhin funktionst\u00fcchtig). Grundlage ist unser Einfamilienhaus mit 100 m\u00b2 in Colmar, wiederum mit Standard-Umweltdatens\u00e4tzen (DED).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bei einem W\u00e4rmebedarf von 14.000 kWh, davon 2.000 kWh f\u00fcr Warmwasser, haben wir die Systeme \u00fcber 50 Jahre verglichen:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"937\" height=\"472\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77540\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18.png 937w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-300x151.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-397x200.png 397w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-766x386.png 766w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-794x400.png 794w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-80x40.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-260x131.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-820x413.png 820w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-18-719x362.png 719w\" sizes=\"auto, (max-width: 937px) 100vw, 937px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diese Modellierung ergibt die folgende \u00d6kobilanz f\u00fcr die W\u00e4rmepumpenvariante, diesmal mit dem Modul B6 (Energieverbrauch) neben dem Ger\u00e4tesystem. Im Ergebnis zeigt sich schnell ein deutlicher Unterschied zwischen Gaskessel und W\u00e4rmepumpe!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"823\" height=\"737\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77541\" style=\"width:823px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19.png 823w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-300x269.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-767x687.png 767w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-446x399-1.png 446w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-223x200-1.png 223w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-179x160.png 179w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-80x72.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-759x680.png 759w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-820x734.png 820w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-719x644.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-614x550.png 614w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-19-268x240-1.png 268w\" sizes=\"auto, (max-width: 823px) 100vw, 823px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-1024x681.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77542\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-1024x681.png 1024w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-300x200-2.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-767x510.png 767w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-1536x1022.png 1536w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-601x400-1.png 601w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-1022x680.png 1022w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-80x53.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-241x160.png 241w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-819x545.png 819w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-719x478.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-1352x899.png 1352w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-826x549.png 826w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20-360x239-1.png 360w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-20.png 2043w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein Vergleich der ersten zehn Jahre in Nooco zeigt: <strong>Das W\u00e4rmepumpensystem hat sich beim CO\u2082 bereits nach dreieinhalb Jahren amortisiert.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diese Modellierung best\u00e4tigt, dass der Anteil der Energie nicht zu vernachl\u00e4ssigen ist. Entgegen einer verbreiteten Annahme liegt er jedoch deutlich unter dem Anteil des K\u00e4ltemittels, sobald die Entscheidung f\u00fcr die W\u00e4rmepumpe und damit f\u00fcr Strom gefallen ist.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"955\" height=\"58\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77543\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21.png 955w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21-300x18.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21-80x5.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21-260x16.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21-757x46.png 757w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21-807x49.png 807w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-21-708x43.png 708w\" sizes=\"auto, (max-width: 955px) 100vw, 955px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Da unser Einfamilienhaus in Colmar liegt, also nicht weit von Deutschland, haben wir uns gefragt, was passieren w\u00fcrde, wenn wir dieselbe W\u00e4rmepumpe auf der anderen Rheinseite unter identischen klimatischen Bedingungen einbauen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Frankreich geh\u00f6rt der Emissionsfaktor f\u00fcr Strom beim Endverbrauch mit 79 g CO\u2082-\u00c4q.\/kWh zu den niedrigsten in Europa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dieser Faktor ist ein gewichteter Durchschnitt aller Stromerzeugungsquellen \u00fcber ein Jahr: rund 12 g CO\u2082-\u00c4q. f\u00fcr Kernkraft, 45 g CO\u2082-\u00c4q. f\u00fcr Photovoltaik, 490 g CO\u2082-\u00c4q. f\u00fcr Gas usw., zuz\u00fcglich der Importe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zum Zeitpunkt, als dieser Artikel verfasst wurde, zeigte die Website Electricity Maps f\u00fcr den in Deutschland verbrauchten Strom einen deutlich h\u00f6heren Emissionsfaktor von 329 g CO\u2082-\u00c4q.\/kWh. Trotz gro\u00dfer Kapazit\u00e4ten bei den erneuerbaren Energien belastet der hohe Kohleanteil (Emissionsfaktor 820 g CO\u2082-\u00c4q.\/kWh) den durchschnittlichen deutschen Emissionsfaktor stark.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"986\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77544\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22.png 986w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-300x200.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-599x400-1.png 599w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-299x200-1.png 299w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-767x512.png 767w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-80x53.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-240x160.png 240w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-719x480.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-820x547.png 820w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-824x550.png 824w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-22-359x240-1.png 359w\" sizes=\"auto, (max-width: 986px) 100vw, 986px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eine einfache Rechnung multipliziert die Wirkung des Stromverbrauchs des W\u00e4rmepumpensystems mit 4,16 (Emissionsfaktor Deutschland \/ Frankreich = 329 \/ 79 = 4,16). So steigt der CO\u2082-Fu\u00dfabdruck von 595 kg CO\u2082-\u00c4q.\/m\u00b2 in Frankreich auf 1.053 kg CO\u2082-\u00c4q.\/m\u00b2 in Deutschland. Das ist nicht viel weniger als beim ersetzten Gaskessel \u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"754\" height=\"510\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77545\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23.png 754w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-300x203.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-80x54.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-591x400-1.png 591w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-295x200-1.png 295w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-237x160.png 237w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-720x487.png 720w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-23-354x239-1.png 354w\" sizes=\"auto, (max-width: 754px) 100vw, 754px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mit derselben vereinfachten Rechnung gehen wir noch weiter, nach Polen, das 561 g CO\u2082-\u00c4q. pro verbrauchter kWh Strom ausst\u00f6\u00dft: Man k\u00e4me auf 1.479 kg CO\u2082-\u00c4q.\/m\u00b2, also deutlich mehr als unser Gaskessel!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diese Beispiele zeigen: <strong>Ob eine W\u00e4rmepumpe den CO\u2082-Fu\u00dfabdruck senkt (bei gleicher Klimazone), h\u00e4ngt unmittelbar vom Strommix des Landes ab, in dem sie eingebaut wird.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Frankreich, der Schweiz und Skandinavien ist sie eindeutig sinnvoll. Im \u00fcbrigen Europa sollte man jedoch genau auf den Strommix des Landes achten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Allerdings ist in Zeiten knapper werdenden Gases als Heizenergie der CO\u2082-Fu\u00dfabdruck nicht der einzige Indikator. Den Verbrauch fossiler Energien durch elektrische Ger\u00e4te zu senken, ist durchaus sinnvoll, solange der Strom nicht selbst aus Gas- und Kohlekraftwerken stammt \u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"931\" height=\"56\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77546\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24.png 931w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24-300x18.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24-260x16.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24-80x5.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24-815x49.png 815w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24-715x43.png 715w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-24-765x46.png 765w\" sizes=\"auto, (max-width: 931px) 100vw, 931px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der Einfachheit halber haben wir unsere Analyse auf einen DED f\u00fcr Luft-Wasser-W\u00e4rmepumpen aus der INIES-Datenbank gest\u00fctzt. Er soll repr\u00e4sentativ f\u00fcr die W\u00e4rmepumpen am Markt sein, enth\u00e4lt aber Sicherheitszuschl\u00e4ge, die ihn bewusst ung\u00fcnstig machen, um Hersteller zu Produkten mit noch geringerer Umweltwirkung zu bewegen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es gibt mehrere Hebel, um die Umweltwirkung einer W\u00e4rmepumpe zu senken, unter anderem:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ein K\u00e4ltemittel mit geringerer Umweltwirkung verwenden,<\/li>\n\n\n\n<li>die Masse des Ger\u00e4ts verringern,<\/li>\n\n\n\n<li>Recyclingmetalle einsetzen (siehe den Nooco-Artikel zu L\u00fcftungskan\u00e4len aus Stahl).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eine Reihe von Herstellern hat mitgezogen, und immer mehr Produkte verf\u00fcgen \u00fcber ein PEP (<em>Profil Environnemental Produit<\/em>, das franz\u00f6sische Pendant zur EPD f\u00fcr technische Ausr\u00fcstung). Es bewertet die Umweltwirkung anhand von 27 Indikatoren und wird von einer externen dritten Stelle gepr\u00fcft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PEP ist ein individuelles oder kollektives Datenblatt, das ein Hersteller oder ein Herstellerverband erstellt und das Umweltdaten zu einem Ger\u00e4t oder einer Ger\u00e4teart enth\u00e4lt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Nooco lassen sich f\u00fcr jedes Ger\u00e4t alle zertifizierten Produkte (mit PEP) anzeigen, um jedes Produkt im Vergleich zu den ung\u00fcnstigen Standarddaten einzuordnen (ohne Stromverbrauch).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fcr die W\u00e4rmepumpe ergibt sich folgende Grafik, mit dem Indikator f\u00fcr den Beitrag zum Klimawandel auf der vertikalen Achse und der Leistung in kW auf der horizontalen Achse.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"746\" height=\"644\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77547\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25.png 746w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-300x259.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-231x199-1.png 231w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-463x400-1.png 463w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-80x69.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-185x160.png 185w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-719x621.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-637x550.png 637w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-25-278x240-1.png 278w\" sizes=\"auto, (max-width: 746px) 100vw, 746px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeder Punkt steht f\u00fcr einen Datensatz aus der INIES-Datenbank. Die dunkelblauen Punkte sind Standarddaten (DED) mit ihren Sicherheitszuschl\u00e4gen. Die gr\u00fcnen Punkte sind reale Produkte am Markt (PEP).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Die Unterschiede sind sofort erkennbar und erheblich: rund \u221250 % im Durchschnitt bei W\u00e4rmepumpen um 5,5 kW und bis zu \u221275 % bei den besten Produkten!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>W\u00e4hlt man die 11-kW-W\u00e4rmepumpe mit der geringsten Wirkung und einem SCOP von 4,5 bei 35 \u00b0C, sinkt die Wirkung unseres Beispielprojekts von 595 auf 260 kg CO\u2082-\u00c4q.\/m\u00b2 (wenn auch f\u00fcr die \u00fcbrigen Komponenten die besten PEP gew\u00e4hlt werden).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"827\" height=\"696\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77548\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26.png 827w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-300x252.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-768x646.png 768w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-237x199-1.png 237w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-475x400-1.png 475w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-80x67.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-807x679.png 807w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-190x160.png 190w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-820x690.png 820w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-719x605.png 719w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-285x240-1.png 285w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-26-653x550.png 653w\" sizes=\"auto, (max-width: 827px) 100vw, 827px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mit den besten PEP senkt das W\u00e4rmepumpensystem selbst in Polen die CO\u2082-Emissionen gegen\u00fcber einem Gassystem, wenn auch knapp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unter diesen Bedingungen verdient unser Wahr-oder-falsch-Check einige Nuancen:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"396\" src=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77549\" srcset=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27.png 1024w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-300x116.png 300w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-517x200.png 517w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-768x297.png 768w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-80x31.png 80w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-260x101.png 260w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-820x317.png 820w, https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-27-719x278.png 719w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:94px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Anmerkungen und Quellen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Baureihe AQUAREA ALL IN ONE HOCHLEISTUNG R32 GENERATION J, KIT-ADC03JE5:<br><a href=\"https:\/\/frigrowebshops.blob.core.windows.net\/frigrowebshopportal-documents\/panasonic-aquarea-all-in-one-high-performance-serie_j_fr.pdf\">https:\/\/frigrowebshops.blob.core.windows.net\/frigrowebshopportal-documents\/panasonic-aquarea-all-in-one-high-performance-serie_j_fr.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Ein Standard-Umweltdatensatz (DED, <em>Donn\u00e9e Environnementale par D\u00e9faut<\/em>) ist ein vom franz\u00f6sischen Staat erstellter generischer Datensatz mit Sicherheitszuschl\u00e4gen. Er steht nicht f\u00fcr ein bestimmtes Produkt, sondern f\u00fcr eine ung\u00fcnstige Obergrenze der Umweltwirkung des betrachteten Ger\u00e4ts.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Ic ist der Indikator f\u00fcr die Wirkung auf den Klimawandel, gemessen in kg CO\u2082-\u00c4q. und ermittelt mit der dynamischen \u00d6kobilanz-Methode. \u201eDynamisch\u201d im Gegensatz zu \u201estatisch\u201d bedeutet, dass die Treibhausgasemissionen nach dem Jahr ihres Aussto\u00dfes gewichtet werden, um die zeitliche Wirkung besser abzubilden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) 50 Jahre entsprechen der in der RE2020 festgelegten Nutzungsdauer eines Geb\u00e4udes, dem Referenzzeitraum f\u00fcr die \u00d6kobilanz eines Geb\u00e4udes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) PSR \u2013 Produktspezifische Regeln f\u00fcr elektrisch angetriebene Kompressions-W\u00e4rmeerzeuger zur Raumheizung und\/oder -k\u00fchlung und\/oder Warmwasserbereitung:<br><a href=\"http:\/\/www.pep-ecopassport.org\/fileadmin\/user_upload\/PSR-0013-ed2.0-FR-2019_12_06_.pdf\">http:\/\/www.pep-ecopassport.org\/fileadmin\/user_upload\/PSR-0013-ed2.0-FR-2019_12_06_.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) ALFEA EXTENSA A.I.5 R32 (v.1.1) (INIES-ID: 30787), Leistung 10 kW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten In Partnerschaft mit Ein beeindruckender Wirkungsgrad \u2026 Der gr\u00f6\u00dfte Vorteil der W\u00e4rmepumpe ist ihre Effizienz. Durch die Verdichtung und Entspannung des K\u00e4ltemittels zwischen der warmen Seite (dem Wohnraum mit 21 \u00b0C) und der kalten Seite (der Au\u00dfenluft zwischen \u221210 \u00b0C und 15 \u00b0C) l\u00e4sst [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":77520,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-77501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-unkategorisiert"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten - Nooco<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ist die W\u00e4rmepumpe wirklich CO\u2082-arm? K\u00e4ltemittel, Strommix, \u00d6kobilanz: Was f\u00fcr und gegen die W\u00e4rmepumpe spricht, in 6 Punkten erkl\u00e4rt.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten - Nooco\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ist die W\u00e4rmepumpe wirklich CO\u2082-arm? K\u00e4ltemittel, Strommix, \u00d6kobilanz: Was f\u00fcr und gegen die W\u00e4rmepumpe spricht, in 6 Punkten erkl\u00e4rt.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nooco\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-07-19T12:31:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-27T15:51:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heat-pump.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"380\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Armand Berdugo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Armand Berdugo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Armand Berdugo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82e97ff37cd2a062ee976d4d61fff62d\"},\"headline\":\"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten\",\"datePublished\":\"2023-07-19T12:31:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-27T15:51:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/\"},\"wordCount\":2306,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/web\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/heat-pump.jpg\",\"articleSection\":[\"Unkategorisiert\"],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/\",\"name\":\"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten - Nooco\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/web\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/heat-pump.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-19T12:31:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-27T15:51:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82e97ff37cd2a062ee976d4d61fff62d\"},\"description\":\"Ist die W\u00e4rmepumpe wirklich CO\u2082-arm? K\u00e4ltemittel, Strommix, \u00d6kobilanz: Was f\u00fcr und gegen die W\u00e4rmepumpe spricht, in 6 Punkten erkl\u00e4rt.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/web\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/heat-pump.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/web\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/heat-pump.jpg\",\"width\":380,\"height\":240},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/\",\"name\":\"Nooco\",\"description\":\"Solution calcul ACV &amp; RE2020 pour les donneurs d&#039;ordres et concepteurs\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82e97ff37cd2a062ee976d4d61fff62d\",\"name\":\"Armand Berdugo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7f43244bd45c5072e4d53d7135c85cfb5709ec6fd41d8984ccaf67c49ad4ce58?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7f43244bd45c5072e4d53d7135c85cfb5709ec6fd41d8984ccaf67c49ad4ce58?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7f43244bd45c5072e4d53d7135c85cfb5709ec6fd41d8984ccaf67c49ad4ce58?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Armand Berdugo\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.nooco.com\\\/de\\\/blog\\\/author\\\/4rm4ndd33pk1\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten - Nooco","description":"Ist die W\u00e4rmepumpe wirklich CO\u2082-arm? K\u00e4ltemittel, Strommix, \u00d6kobilanz: Was f\u00fcr und gegen die W\u00e4rmepumpe spricht, in 6 Punkten erkl\u00e4rt.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten - Nooco","og_description":"Ist die W\u00e4rmepumpe wirklich CO\u2082-arm? K\u00e4ltemittel, Strommix, \u00d6kobilanz: Was f\u00fcr und gegen die W\u00e4rmepumpe spricht, in 6 Punkten erkl\u00e4rt.","og_url":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/","og_site_name":"Nooco","article_published_time":"2023-07-19T12:31:00+00:00","article_modified_time":"2026-10-27T15:51:05+00:00","og_image":[{"width":380,"height":240,"url":"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heat-pump.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Armand Berdugo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Verfasst von":"Armand Berdugo","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"11\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/"},"author":{"name":"Armand Berdugo","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/#\/schema\/person\/82e97ff37cd2a062ee976d4d61fff62d"},"headline":"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten","datePublished":"2023-07-19T12:31:00+00:00","dateModified":"2026-10-27T15:51:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/"},"wordCount":2306,"image":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heat-pump.jpg","articleSection":["Unkategorisiert"],"inLanguage":"de"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/","url":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/","name":"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten - Nooco","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heat-pump.jpg","datePublished":"2023-07-19T12:31:00+00:00","dateModified":"2026-10-27T15:51:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/#\/schema\/person\/82e97ff37cd2a062ee976d4d61fff62d"},"description":"Ist die W\u00e4rmepumpe wirklich CO\u2082-arm? K\u00e4ltemittel, Strommix, \u00d6kobilanz: Was f\u00fcr und gegen die W\u00e4rmepumpe spricht, in 6 Punkten erkl\u00e4rt.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heat-pump.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.nooco.com\/web\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heat-pump.jpg","width":380,"height":240},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/waermepumpe-co2-bilanz-wahr-oder-falsch\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Die W\u00e4rmepumpe, ein CO\u2082-armes Wunderger\u00e4t? Wahr oder falsch in 6 Punkten"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/#website","url":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/","name":"Nooco","description":"Solution calcul ACV &amp; RE2020 pour les donneurs d&#039;ordres et concepteurs","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/#\/schema\/person\/82e97ff37cd2a062ee976d4d61fff62d","name":"Armand Berdugo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7f43244bd45c5072e4d53d7135c85cfb5709ec6fd41d8984ccaf67c49ad4ce58?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7f43244bd45c5072e4d53d7135c85cfb5709ec6fd41d8984ccaf67c49ad4ce58?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7f43244bd45c5072e4d53d7135c85cfb5709ec6fd41d8984ccaf67c49ad4ce58?s=96&d=mm&r=g","caption":"Armand Berdugo"},"url":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/blog\/author\/4rm4ndd33pk1\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77501"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77550,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77501\/revisions\/77550"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nooco.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}